Een Rijense bakkersdochter met een grote maatschappelijke betrokkenheid. Bets Milani-Willemen ging al jong met brood en koekjes ‘op toer’ voor haar ouders. Later deed ze dat voor allerlei andere zaken die haar bezighielden. Van muziek en toneel, tot Jenaplanschool en Rooie Vrouwen, van politiek en gemeenteraad tot Wereldwinkel en Rijen Wereldwijd. Ze deed het allemaal met passie en ‘altijd heel dicht bij de mensen’. Daarom staat Bets centraal in deze nieuwe rubriek van Heemkring Molenheide.

Door Nel de Wit

Met dank aan Tony Milani en Lau Lavooij.

Bets Willemen werd op 15 mei 1941 in Rijen geboren. Haar ouders hadden een bakkerszaak. Vader Frans Willemen bakte het brood bij De Voorzorg, een bedrijf in de Pastoor Gillisstraat in Rijen waar meerdere bakkers werkten. Het brood werd door moeder Rica Willemen verkocht in de winkel die zij aan huis hadden. Dat was Stationsstraat 91, de plek waar Frans en Rica na hun trouwen waren gaan wonen. Ze verkocht daar ook beschuit, koek en snoep. Begin vijftiger jaren verhuisde het gezin naar het ouderlijk huis van Frans Willemen, Pastoor Gillisstraat 44. Hier was ook een winkel. Achter de woning verrees een eigen bakkerij. Bets had twee broers en één zus en was het tweede kind in het gezin.

Brood en koekjes

Na de lagere school (St. Jozefschool) ging ze naar de huishoudschool, maar slechts een paar dagen in de week. Want ze moest al op jonge leeftijd meehelpen in de bakkerij van haar vader, ‘op toer’, zoals zij dat zelf noemde. Dat betekende: op de fiets brood en koekjes bezorgen, behalve als het heel slecht weer was. En niet alleen in Rijen, maar ook in Molenschot bezorgde ze de bestellingen. Een harde leerschool. Haar broer Louis bezorgde op zaterdag het brood in het buitengebied van Rijen. Bets heeft dit tot haar trouwen gedaan. Ze had daarnaast nog tijd voor het maken van muziek. Ze was lid van de Rijense muziekgroep The Melodia’s, een band die heel actief was in de vijftiger jaren. Ze speelde op de ukelele en was zangeres.

In 1965 trouwde ze met Tony Milani met wie ze aan het Rubenspark ging wonen. Samen kregen ze twee dochters. Bets heeft zich altijd een echte Rijense gevoeld. Wat ze daarmee bedoelde verwoordde ze ooit voor een vriendin in een lang gedicht (te vinden op de pagina van Bets op wikimiddenbrabant.nl/Portaal:Gilze_en_Rijen).

Politiek

Begin jaren zeventig werd in Gilze en Rijen een plaatselijke afdeling opgericht van de PvdA. Maar dat was niet direct een succes. Pas na een hernieuwde start in 1974 ging het beter. De PvdA kwam met één lid in de gemeenteraad.

In de zeventiger jaren werd Bets lid van de PvdA. Ze had eerder twee jaar lang in Dongen scholing gevolgd bij de vakbond over cultuur, normen en waarden van de samenleving. Een soort inburgeringscursus. Van 1978 tot 1986 was zij lid van het afdelingsbestuur en jarenlang was zij contactpersoon voor de ‘Rooie vrouwen’. In campagnetijd was ze helemaal in haar element. Folders verspreiden, affiches plakken, rozen uitdelen, overal deed ze aan mee. Ze was dan ook lid van de zogenaamde ‘vrouwenplakgroep’ van de PvdA. Ze was drie periodes raadslid in Gilze en Rijen, met een onderbreking van één jaar, van 1986 tot 1998. Bets stond heel dicht bij de mensen. Ze werd regelmatig op straat of in een winkel aangesproken. Ze was een raadslid zonder eigenbelang en had een goede relatie met de ambtenaren. Voor veel mensen wist ze de drempels naar het gemeentehuis te verlagen. Ze zette zich vooral in voor de betaalbaarheid van allerlei voorzieningen, tarieven naar draagkracht en een ruimhartig minimabeleid. Bij de verkiezingen in 1998 gaf ze aan niet meer op een verkiesbare plaats te willen staan. Maar met voorkeurstemmen werd ze toch als raadslid gekozen. Ze bleef echter bij haar standpunt; het was mooi geweest. Daarna werd ze wel weer lid van het afdelingsbestuur en lid van de steunfractie.

De eerste aanzet tot het millenniumkunstwerk in Rijen, ‘De Margrieten’ van Paul Veroude, maakte Bets. In 1997 vroeg ze in een brief aan B&W nadrukkelijk om een kunstuiting in de openbare ruimte in het kader van de millenniumwisseling.

Maatschappelijke betrokkenheid

In 1974 startte een groep betrokken ouders met de oprichting van een Jenaplanschool in Rijen. Tot die tijd had Rijen alleen katholiek en protestants-christelijk onderwijs. De ouders wilden een school op niet-confessionele grondslag waarbij het ‘gewone’ klassensysteem werd losgelaten. Bovendien was er bij het Jenaplanonderwijs een grote mate van inspraak voor ouders weggelegd.

Bets Milani was één van de eerste betrokkenen. In 1976 werd de school geopend. Bets was daarna 10 jaar lang lid van de schoolwerkgroep.

Wereldwinkel

Bets was van 1998 tot 2012 winkelierster bij de wereldwinkel in Rijen. Samen met een collega draaide ze een dagdeel in de week de winkel. Ze was zeer betrokken bij de winkel. Van 1999 tot en met 2006 werd jaarlijks het multiculturele festival Rijen Wereldwijd georganiseerd. Dit was een initiatief van de wereldwinkel uit Rijen. In de werkgroep die het festival organiseerde waren veel organisaties vertegenwoordigd, onder andere de wereldwinkel, de bibliotheek, scouting, het jongerenwerk en de moskee. Thema was steeds: Niet naast elkaar, maar met elkaar. Bets was een aantal jaren voorzitter van deze werkgroep.

En naast al deze activiteiten maakte ze in 1983 ook nog tijd voor een rol in het toneelstuk: ‘Picknick op het slagveld’, een absurdistisch theaterstuk over de waanzin van de oorlog. In een fel groen broekpak speelde ze Mevrouw Tepan, de moeder van een frontsoldaat.

Waardering

Op 29 april 1999 kreeg Bets door Burgemeester Aarts een Koninklijke onderscheiding (Lid in de orde van Oranje-Nassau) uitgereikt. Na een opsomming van al haar activiteiten, zei de burgemeester: ‘Streng voor zichzelf heeft ze altijd voor andere mensen gedaan wat ze dacht te moeten doen’.

Overlijden

Bets leed al geruime tijd aan longfibrose en COPD, haar longen waren behoorlijk aangetast. Op 7 augustus 2017 is ze hieraan overleden.

Elisabeth Cornelia Maria Milani-Willemen, geboren in Rijen op 15 mei 1941, overleden in Rijen op 7 augustus 2017. Dochter van Frans Willemen (1907-1974) en Rica Vergouwen (1909-1979).

Iedere maand haalt Heemkring Molenheide in deze rubriek een markante persoon uit Gilze, Rijen, Hulten of Molenschot voor het voetlicht. Om langzaamaan de verhalen achter inmiddels overleden dorpsgenoten vast te leggen. En tegelijkertijd recht te doen aan mensen die bijzonder waren op wat voor manier dan ook. Weet je iemand waarvan je zegt, die hoort ook een plaatsje in deze rubriek te krijgen? Neem contact op via info@heemkringmolenheide.nl en vermeld daarbij Schrijversteam Wiki Gilze en Rijen / markante personen. Namen, verhalen, foto’s of aanvullingen, wij zijn overal blij mee. Eenmaal beschreven, krijgen al die opmerkelijke dorpsgenoten een pagina op https://wikimiddenbrabant.nl/Portaal:Gilze_en_Rijen.