De Heemkundekring Gilze en Rijen heeft vrijdagavond de nieuwe tentoonstelling over de geschiedenis van het lokale onderwijs officieel geopend. Zo’n veertig genodigden waren aanwezig bij de feestelijke bijeenkomst, die een eerste blik bood op meer dan een eeuw schoolleven in de dorpen.

Inleidingen en historische context

Voorzitter Bert Wagemakers opende de avond en benadrukte het belang van het bewaren van het onderwijserfgoed. Daarna vertelde Connie Hartog, lid van de tentoonstellingscommissie, over de totstandkoming van de expositie en de keuzes die daarbij zijn gemaakt.

Cor Zijlmans, oud-directeur van basisschool St. Josef in Rijen, schetste vervolgens de belangrijkste ontwikkelingen in het Nederlandse onderwijs. Hij ging in op de pacificatiewet van 1898, de leerplichtwet van 1900 en de gelijkstelling van het bijzonder onderwijs in 1920. Ook de grote verandering van 1985, toen kleuter- en lagere school werden samengevoegd tot de basisschool, kwam aan bod. Zijlmans liet zien hoe deze lijn doorloopt in de huidige ontwikkeling naar kindcentra, waarin kinderopvang en basisschool steeds meer samenkomen.

Vervolgens kregen de aanwezigen een korte film te zien over het schoolleven in Gilze en Rijen in de jaren 50 en 60. Een langere versie hiervan is te bekijken tijdens de reguliere openstelling van de tentoonstelling.

Een bijzondere opening door een bijzondere gast

Het officiële openingsmoment werd verricht door de oudste aanwezige: mevrouw Hendrickx, voormalig onderwijzeres en inmiddels ruim negentig jaar oud. Met vaste hand schreef zij het woord ‘geopend’ op een ouderwets schoolbord, een warm en symbolisch moment dat veel indruk maakte.

Eerste indrukken van de tentoonstelling

Na de opening konden de genodigden de tentoonstelling bekijken. De expositie toont op grote wandborden hoe de scholen in Gilze, Rijen, Hulten en Molenschot zich door de jaren heen hebben ontwikkeld. Plattegronden laten zien waar gebouwen ooit stonden en welke nog bestaan. Op foto’s is te zien hoe ze eruitzagen. Ook veranderingen in lesmethoden, materialen, schoolgebouwen en maatschappelijke betrokkenheid zijn zichtbaar gemaakt.

De mappen met meer dan 250 klassenfoto’s trokken meteen veel belangstelling. Al tijdens de opening vond een bezoekster een foto waarop haar moeder als schoolkind te zien was – een voorbeeld van de herkenning en herinneringen die de tentoonstelling oproept.

Veel aandacht ging ook uit naar de historische schoolopstelling, waarin vijf kinderen in kleding van vroeger druk bezig waren met schrijven en kleuren. De nagebouwde klas, compleet met non voor de klas, riep bij velen herinneringen op aan hun eigen schooltijd.

Daarnaast zijn er originele werkstukken, rapporten, wandkaarten en oude lesmaterialen te zien, die laten zien hoe het onderwijs veranderde, maar ook hoeveel er vertrouwd is gebleven.

Openstelling voor publiek

De tentoonstelling was zondag 12 april te bezoeken van 13.30 uur tot 16.30 uur. Vanaf nu is de expositie elke eerste zondag van de maand geopend op dezelfde tijden.