JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Vogelgezang en andere geluiden

Natuursprokkels

Vrouwtje grote bonte specht in roffel houding foto Saxifraga Mark Zekhuis

Vrouwtje grote bonte specht in roffel houding foto Saxifraga Mark Zekhuis

Wat hebben we de afgelopen weken al kunnen genieten en dan bedoel ik niet alleen vanwege de zon, maar vooral vanwege de mooie en vele vogelgeluiden. Het begon voor mij al in de vroege ochtend in mijn tuin toen pal bij de plek, waar ik even stil stond, een tjiftjaf zenuwachtig door een conifeer begon te scharrelen. Natuurlijk op zoek naar spinnetjes, eitjes of kleine insecten, maar zo af en toe stopte die kleine scharrelaar en begon dan zijn bekend tjiftjaf geluid te laten horen. Ook de roodborst sloeg aan, want die houdt minder van indringers in zijn gebied. Roodborsten staan namelijk bekend als bijzonder territoriaal en agressief. Dat laatste vooral naar andere roodborsten. Gelukkig voor de tjiftjaf doet hij het enkel met zijn wat snelle zang. Stiekem dacht ik bij mezelf wellicht ook een beetje voor mij.

Bos extra aantrekkelijk

In deze periode, eind maart / begin april, is het vooral het vogelgezang wat het bos etc. extra aantrekkelijk maakt. Alle zangvogels doen, vooral in de vroege ochtend, hun best het mooiste lied ten gehore te brengen en de spechten roffelen er op los. En dat laatste is niet om een holte uit te hakken of om voedsel te zoeken, maar het is puur territoriumgedrag. Overigens doen vrouwtje en mannetje grote bonte spechten dit samen. Dubbele roffelaars dus. Gisteren was het helemaal top voor mij om in het bos te zijn, want er klonk een hele mooie lach door het bos en ik zag toevallig ook meteen de dader, namelijk de zwarte specht. Zwarte spechten en groene spechten maken een geluid, dat lijkt op lachen. Groene spechten hebben een lange, lachende en hinnikende roep, terwijl zwarte spechten een lachende roep hebben. Kortom; bij de zwarte specht is de lach korter. Volgens mij was Walter Lantz, de “uitvinder” van Woody Woodpecker ook gecharmeerd van een lachende specht. Zijn geesteskind de hyperactieve Woody Woodpecker verscheen voor het eerst in 1940 en na 198 korte tekenfilms stopte hij hiermee in 1972. Zelf heb ik redelijk veel van die filmpjes gezien, maar ik wist niet dat Lantz ook de founding father was van Oswald the Lucky Rabbit, Andy Panda, Chilly Willy (een kouwelijke pinguïn), Wally Walrus en de Beary Family.

Over roffelen gesproken

Spechten kunnen niet zingen, want ze missen de complexe spieren in het stemorgaan, wat andere vogels wel hebben. Daarom geen melodieuze zang en dus zijn ze over gegaan tot andere geluiden en middelen. Deze middelen zijn dode takken of dode stukken boom, maar het kunnen ook aluminium palen zijn. Roffelen alle spechten? Grote bonte, kleine bonte en zwarte spechten roffelen zeker. Daarnaast kennen we twee spechtensoorten die nauwelijks roffelen maar wel andere geluiden maken. Als eerste de middelste bonte specht die roffelt zelden maar zijn gekrijs is luid en heel bijzonder. Het lijkt namelijk meer op een meeuwengekrijs. Ook de groene specht roffelt nauwelijks en zelden, maar zijn lach is wel heel bijzonder. Alle genoemde geluiden, dus zowel het roffelen als de bijzondere lach- of schreeuwgeluiden zijn bedoeld om een territorium te verdedigen. Daarnaast zijn die geluiden ook voorbestemd om aan elkaar te laten weten dat het tijd is voor een kortstondige liefdesrelatie.

Tot slot

Wil je zelf eens luisteren naar de diverse roffels, dan is de link van Vogelbescherming met de titel Spechten roffelen en giechelen (https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/spechten-roffelen-en-giechelen) erg leuk.