Onder zes bomen op de Heuvel en het Bisschop de Vetplein in Gilze zijn woensdag tijdcapsules begraven. De capsules bevatten een momentopname van het Gilze van nu, met onder meer verhalen over het dorp en tekeningen van leerlingen van basisschool De Wildschut. Voor initiatiefnemer Huub Quirijnen is het echter veel meer dan een bijzonder project. Hij wil een boodschap achterlaten voor de generaties van de toekomst.
Door Fabienne Lantinga
Foto's: Cor de Kok
"Mensen doen dit al heel lang", vertelt Quirijnen. "Je wilt laten zien: dit hebben wij gedaan. Zo leefden wij. Zo zag ons dorp eruit." Volgens hem is dat precies de kracht van een tijdcapsule. Niet om kostbaarheden te bewaren, maar om een verhaal door te geven aan de toekomst.
De bomen werden vorig jaar aan de gemeenschap van Gilze geschonken en kregen een plek op de Heuvel en het Bisschop de Vetplein. De initiatiefnemers verzorgen de bomen zelf. "We hebben ze gekregen en schenken ze terug aan het dorp."
Denken in generaties
Al bijna 45 jaar zet Quirijnen zich vrijwillig in voor de Bomenstichting. Tijdens het gesprek wordt al snel duidelijk dat hij niet alleen bezig is met bomen van vandaag, maar vooral met het landschap van morgen.
Volgens hem wordt nog te vaak gedacht op de korte termijn. "Als je één boom plant, is die over honderd jaar misschien verdwenen door ouderdom, ziekte of een storm. Maar als we nu vijftien of twintig bomen planten, zijn er over honderd jaar waarschijnlijk nog drie over." Juist daarom pleit Quirijnen ervoor om niet alleen vandaag te denken, maar ook aan de generaties die na ons komen.
Hij illustreert dat met oude bomen die vroeger in het centrum van Gilze stonden. Eén grote, volwassen boom heeft volgens hem veel meer waarde voor schaduw, luchtkwaliteit en biodiversiteit dan tientallen jonge boompjes. Daarom moet volgens hem steeds opnieuw worden bijgeplant. "Je moet met veel beginnen om uiteindelijk ook over honderd jaar nog iets over te houden."
Een tijdsbeeld van Gilze
De tijdcapsules bevatten een beeld van het Gilze van nu. Naast tekeningen van leerlingen van basisschool De Wildschut zijn er verhalen opgenomen over ontwikkelingen in het dorp, de sport, de politiek en andere gebeurtenissen die deze tijd kenmerken.
De betrokkenheid van de kinderen maakte indruk op Quirijnen. Vooral de reacties van de leerlingen, omwonenden en andere aanwezigen tijdens het begraven van de capsules zijn hem bijgebleven. "Je merkt dat mensen waarderen wat je doet."
Verbonden met het verleden
Het idee van een tijdcapsule is in Gilze niet nieuw. Volgens Quirijnen lag er vroeger ook een capsule onder de Wilhelminaboom op de Heuvel. Toen de boom verdween en de omgeving opnieuw werd ingericht, is geprobeerd die terug te vinden. Dat is nooit gelukt.
Volgens hem is het belangrijk dat niet alleen bomen, maar ook verhalen bewaard blijven. Daarbij ziet hij een belangrijke rol voor organisaties als de heemkring, die het lokale erfgoed levend houden en kennis doorgeven aan volgende generaties.
'Respecteer het groen'
Voor Quirijnen draait het project uiteindelijk om meer dan de tijdcapsules. Hij hoopt dat inwoners bewuster gaan kijken naar de waarde van bomen en groen.
Daarbij verwijst hij ook naar vroeger. Rond boerderijen werden fruitbomen geplant, langs wegen stonden bomen en weilanden boden schaduw aan vee. Volgens hem was het toen vanzelfsprekender om groen door te geven aan volgende generaties.
Zijn oproep is dan ook helder. "Denk tien keer na voordat je een boom omzaagt. Respecteer het groen."
Volgens Quirijnen zijn bomen onmisbaar voor een gezonde leefomgeving. Ze zorgen voor verkoeling, schone lucht en bieden ruimte aan vogels, insecten en andere dieren.
"Bomen kunnen best zonder mensen," zegt hij. "Maar mensen kunnen niet zonder bomen."
Zijn grootste wens is dat de tijdcapsules over tientallen jaren niet alleen een inkijkje geven in het Gilze van nu, maar ook duidelijk maken waarom de bomen zijn geplant. Dat toekomstige generaties begrijpen dat bomen niet alleen zorgen voor schaduw, schone lucht en een leefomgeving voor mens en dier, maar ook een investering zijn in de toekomst van het dorp. Hij hoopt dat respect voor bomen en groen dan net zo vanzelfsprekend is als vroeger.
"Dan hoop ik dat ze zeggen: die mensen hebben het goed gedaan."