Als je aan Akke van Esch (70) vraagt hoe ze zich inzet als vrijwilliger, antwoordt ze: "Meestal komen dingen gewoon vanzelf op mijn pad en spring ik bij om een ander te helpen. Maar wat ik het liefste doe is het verzorgen van mensen tijdens het laatste stukje van hun leven en als ze net overleden zijn. Dat heb ik in mijn werk ontelbare keren gedaan, maar ook nu ik met pensioen ben blijf ik dat aantrekken. Het is mij gegeven om stervende mensen een bepaalde rust te bieden. Dat leerde ik niet in een opleiding, dat zit al van jongs af aan in me."

Door Dianne Huijskens

Als kind wilde Akke non worden en als zuster naar de missie gaan, om mensen te helpen die het zo hard nodig hadden. Maar haar leven liep anders: ze deed de Inas-opleiding tot ziekenverzorgende (en op latere leeftijd de verpleegkundige-opleiding), trouwde op haar 19de met een Rijenaar en kreeg twee kinderen. In die periode werkte ze 20 jaar lang in nachtdienst in het toenmalige bejaardenhuis St Petrus in Rijen. “Ik hou van oude mensen. In de nacht is er meer tijd en rust om aandacht te geven, bijvoorbeeld als je iemand moet omdraaien of helpt bij een toiletbezoek. Die momenten leiden vaak tot mooie gesprekken. Dat heb ik ook ervaren toen ik later een aantal jaren voor hoogbejaarde nonnetjes in Breda mocht zorgen. Veel van hen hadden in de missie gewerkt en vertelden mij tijdens de nacht de verhalen over hun leven. Prachtig vond ik dat!’

Zuster Akke

Op de vraag of ze het jammer vindt dat ze zelf geen zuster is geworden, antwoordt Akke veelzeggend: ‘Maar ik bén een zuster.’ Met haar heldere, rustgevende stem, vertelt ze hoe haar leven zich vult met mooie ontmoetingen, vaak met mensen uit andere culturen. Zoals haar Turkse vriendin, die haar abla (zus) noemt en met wie ze op familiebezoek gaat naar Turkije. Ze vertelt hoe mensen die haar hulp nodig hebben, telkens weer op haar pad komen. Zo raakte ze betrokken bij een project in Tsjechië, waar ze in tehuizen voor geestelijke en verstandelijke gehandicapte kinderen een humanere wijze van katheteriseren introduceerde met flexibele pijpen in plaats van stalen. ‘Ik heb daar veel voorlichting gegeven, veel huisbezoeken afgelegd en veel mensen gesproken. Daarmee hebben we levens veranderd. Dat is mijn doel in het leven: goed voor een ander zorgen.’

Hulp nodig? Ik ben er

Zorgen voor een ander doet Akke ook in haar nabije omgeving. ‘Ik ben binnen Rijen een aantal keren verhuisd. Eén van de eerste dingen die ik dan doe is kaartjes in de bus gooien in mijn nieuwe buurt. “Hallo ik ben Akke. Bel gerust bij mij aan als u hulp nodig heeft.” Ik krijg daar altijd veel reacties op. En inmiddels weten veel mensen dat ze bij mij terecht kunnen.’

Zo belde onlangs nog een vroegere buur in paniek naar Akke. Haar zieke man was plotseling heel benauwd. ‘Ik ben daar als een bezetene naartoe gereden, heb 112 gebeld, gezorgd dat hij comfortabel was en ben met haar in mijn auto achter de ambulance aangereden. Je kunt met aandacht en liefde zoveel betekenen voor mensen.’

Akke werkte als vrijwilliger ook jaren bij Scouting de Stormvogels in Dongen, die aangepaste vrijetijdsbesteding verzorgt voor mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. ‘Heerlijk om lekker buiten leuke dingen te doen met deze fantastische mensen.’

Een zware weg

Haar eerste huwelijk strandde na 25 jaar, maar ze is nog steeds goed bevriend met ex-man Paul. Een tijd later kwam een nieuwe liefde op haar pad: Hans. In het tweede jaar van hun latrelatie kreeg hij de diagnose Parkinson. ‘Ik wist meteen: dit wordt een lange, zware weg. En dat bleek het ook te zijn, 15 jaar lang. Maar ik heb altijd met liefde voor hem gezorgd, ook tijdens die laatste intense jaren.’

Akke stopte met werken, maar om de band met haar professie vast te houden werd ze vrijwilliger in een hospice. Dat gaf ze op toen Hans steeds hulpbehoevender werd. ‘Na zijn dood heb ik hem zelf helemaal verzorgd en gekist. Zeker als je iemand goed kent, is dat zo fijn om zelf te doen. Hier gebeurt dat nog vaak door een uitvaartverzorger, maar in veel andere culturen is dat heel normaal dat (schoon)dochters, tantes of zussen dat doen.’

Een nieuwe start

Na het verlies van Hans in 2021 moest Akke weer opnieuw aarden in haar eigen woning in Rijen. ‘Dat duurde wel even. Ik ben eerst de boel thuis gaan opknappen en gaan nadenken over welk vrijwilligerswerk ik wilde gaan doen. Ik ben bij de Voedselbank aan de slag gegaan, maar dat werd me op den duur fysiek te zwaar. Als klant kwam ik vaak bij de Wereldwinkel, een van mijn favoriete winkels met zoveel leuke spullen. Dus toen iemand mij voorstelde om daar te komen werken, was dat een schot in de roos. Ik ben er twee of drie keer week. Ik ondersteun van harte het onderliggende doel: het bevorderen van eerlijke handel en het bestrijden van armoede in ontwikkelingslanden. En ik geniet ervan om weer onderdeel te zijn van een team. Ik hou me niet zo bezig met de verkoopcijfers; het gaat mij vooral om de leuke ontmoetingen die ik daar heb.’