Hulten, een klein dorp met een korte parochiegeschiedenis. Pas vanaf 1913 kreeg Hulten een eigen kerk met een eigen pastoor. Tot die tijd waren de inwoners aangewezen op de kerk in Gilze. De bisschop van Breda en bouwpastoor Jac. de Wit brachten daar verandering in. Honderd jaar later sloot de kerk weer, nadat er al vanaf 1997 geen eigen pastoor meer was. Willem Dictus was de laatste pastoor van Hulten.

Door Nel de Wit

Jacobus de Wit werd op 18 mei 1868 in Nieuw-Vossemeer geboren. Dat was toen een zelfstandige gemeente, nu hoort het dorp onder de gemeente Steenbergen. Zijn vader was daar landbouwer. Na zijn priesteropleiding werd hij in 1896 tot priester gewijd. Hierna kreeg hij verschillende benoemingen als kapelaan. Zijn loopbaan startte in IJzendijke (1897 – 1902), daarna was hij ruim zes jaar kapelaan in Gilze (1902 – 1908), gevolgd door aanstellingen in Groot-Zundert en Beek.

Een kilo boter per koe

Het dorp Hulten had geen eigen parochie. Toen Jac. de Wit in Gilze kapelaan was kreeg hij meermaals het verzoek om een kerk in Hulten op te richten. Hij had daar wel oren naar. Hij was bovendien niet onbemiddeld, een voorwaarde voor een bouwpastoor. Hij heeft dan ook 10.000 gulden aan de bouw van de kerk bijgedragen. Maar ook aan de kerkbezoekers in Hulten werden voorwaarden gesteld: ze moesten tien jaar lang 25 gulden aan de kerk geven, een kilo boter per koe aan de pastoor schenken en jaarlijks de tuin van de pastoor van mest voorzien. Bovendien moesten de boeren de opbrengsten van de jachtrechten afstaan aan de kerk.

De kerk kwam er in 1913, maar dat lukte pas na veel gesteggel over de plek. Uiteindelijk moest de vicaris-generaal van het bisdom Breda de doorslag geven. De kerk moest gebouwd worden aan de Rijksweg, waar de kerk nu, na wederopbouw na de oorlog, ook staat.

Jac. de Wit werd de eerste pastoor. De kerk kreeg op aandringen van de boer op wiens grond de kerk werd gebouwd, Gerardus Majella als patroonheilige.

Bedevaart met processies

Pastoor de Wit maakte van Hulten een bedevaartplaats. Gerardus Majella was onder andere de patroonheilige van kleermakers en zwangere vrouwen, hij trok zich het lot van minderbedeelden aan en hem werden genezingen toegeschreven. De Wit regelde een jaarlijkse processie naar Hulten, altijd rond 16 oktober, de feestdag van Gerardus Majella. Eén processie kwam vanuit Tilburg, de andere processie kwam uit Oosterhout. Deze bedevaartprocessies waren er tot de zestiger jaren.

De Wit had veel in tuinbouwstreken gewerkt en stimuleerde de tuinbouw ook in Hulten. Hij kreeg vaak te horen dat Hulten een uithoek was van Gilze, maar volgens pastoor de Wit was het wel ‘de beste uithoek’.

Overlijden

Na een kort ziekbed overleed Jac. de Wit op 28 februari 1916. Hij was dus maar kort pastoor in Hulten.

Willem Dictus

Willem Dictus werd op 3-12-1922 in Zundert geboren. Hij was het vierde kind in een gezin van zeven. Twee zusjes stierven al in hun eerste levensjaar. De vader van Willem was letterzetter en winkelier aan de Molenstraat 127 in wat toen nog Groot-Zundert werd genoemd. De eerste pastoor van Hulten, Jac. de Wit, was enige tijd kapelaan in Groot-Zundert (1908-1911)

Priester

In 1934 ging Willem op twaalfjarige leeftijd naar het klein seminarie in Wernhoutsbrug, vlakbij Zundert, om daarna, op twintigjarige leeftijd naar het grootseminarie te gaan. De keus was gevallen op het seminarie in Seppe, maar dat kostte 600,-- gulden per jaar, een te zware last voor zijn vader. Op 4 september 1942 trad hij daarom in bij de Lazaristen in Panningen. Op 31 juli 1949 werd hij tot priester gewijd. Vanaf 1950 werkte hij als missionaris in het Amazonegebied in Brazilië. Zijn gezondheid dwong hem in 1963 om terug te keren naar Nederland, waar hij vervolgens als kapelaan ging werken in Chaam, Rumpen en Hoogerheide. In 1967 kreeg hij daar een zwaar ongeluk, waar hij altijd last van bleef houden.

Hulten en Molenschot

In 1970 werd hij benoemd tot pastoor in de Gerardus Majellakerk in Hulten. Vier jaar later kwam daar de zorg voor de Heilige Annakerk in Molenschot bij. In beide dorpen startte hij direct de bedevaarten weer op. In Hulten was dat op de zondag na 16 oktober, de feestdag van de Heilige Gerardus. Na de mis verkocht hij dan de Gerarduskalender en was er relikwieverering. Heel lang hebben deze vieringen in Hulten niet meer bestaan. In Molenschot was de ‘herstart’ succesvoller. Rond 26 juli werd de feestdag van de Heilige Anna gevierd met een processie en kerkdienst. Dictus haalde de vaandels van de zolder, zette het beeld van de Heilige Anna in de bloemen en stelde de kinderzegen weer in. De processie is er niet meer, maar tot op de dag van vandaag trekt die feestdag veel bezoekers. Mede door de kermis èn de overtuiging dat ‘Anneke voor een manneke’ zorgt.

Sterke hang naar het verleden

Dictus bleef meer dan 25 jaar pastoor in deze parochies en was in beide dorpen zeer betrokken. Door zijn tijd in Brazilië had hij de vernieuwingen in de katholieke kerk slechts op afstand gevolgd. In Hulten en Molenschot was dat voelbaar. Hij was een eigenzinnige pastoor, die voor een ‘vleugje nieuw’ koos, maar een sterke hang naar het verleden hield. Zijn preken spraken veel mensen aan. Alle parochianen werden op hun verjaardag door hem bezocht; vaak alleen maar voor een felicitatie, want hij was een ‘korte’ bezoeker, lang zitten kon hij niet goed. Dictus verzorgde de kerkdiensten, was van veel verenigingen en organisaties de geestelijk adviseur, hij zegende hubkes (3 november-hubertusbroodjes) en leidde de carnavalsmis. In 1997 ging hij met emeritaat en verhuisde van Hulten naar De Draaiboom in Gilze. Er kwam geen nieuwe pastoor meer in Hulten en Molenschot; het pastoraal team uit Rijen verzorgde voortaan de diensten. Maar hij bleef tot 2007 actief in ‘zijn’ parochies en ook in de kapel in Nieuwkerk.

Overlijden

Toen zijn gezondheid verslechterde had hij zo veel zorg nodig, dat hij daarom verhuisde naar het missiehuis in Panningen, dat een eigen zorgcentrum had. Maar de contacten met zijn oud-parochianen hield hij aan. Hij overleed op 17 februari 2013.

[KADER]

Iedere maand haalt Heemkring Molenheide in deze rubriek een markante persoon uit Gilze, Rijen, Hulten of Molenschot voor het voetlicht. Om langzaamaan de verhalen achter inmiddels overleden dorpsgenoten vast te leggen. En tegelijkertijd recht te doen aan mensen die bijzonder waren op wat voor manier dan ook. Weet je iemand waarvan je zegt, die hoort ook een plaatsje in deze rubriek te krijgen? Neem contact op via info@heemkringmolenheide.nl en vermeld daarbij Schrijversteam Wiki Gilze en Rijen / markante personen. Namen, verhalen, foto’s of aanvullingen, wij zijn overal blij mee. Eenmaal beschreven, krijgen al die opmerkelijke dorpsgenoten een pagina op https://wikimiddenbrabant.nl/Portaal:Gilze_en_Rijen.